Φρανσουά Ρενέ Σατωμπριάν, ο πατέρας του γαλλικού ρομαντισμού

Φρανσουά Ρενέ Σατωμπριάν, ο πατέρας του γαλλικού ρομαντισμού

337
0
ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ
Σ

Το μνημειώδες έργο του Φρανσουά Ρενέ υποκόμη ντε Σατωμπριάν, πατέρα του γαλλικού και  ρομαντισμού, δεν έχει πια πολλούς αναγνώστες. Η περιπετειώδης, όμως, ύπαρξη του το κάνει μέχρι σήμερα πρότυπο για τη ζωή μιας μεγαλοφυίας κι ενός ανικομφορμιστή.

Ο Σατωμπριάν είπε κάποτε για τον εαυτό του: «Θέλω να ‘μια η ολότητα ενός πράγματος ή τίποτα». Δεν θέλει να λέει ότι γεννήθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου 1768, πριν 250 χρόνια, αλλά το 1769, το γενέθλιο έτος του θαυμαστή του Ναπολέοντα.

Ο Σατωμπριάν γεννήθηκε στο Σαιν Μαλό της Βρετάνης, τη στιγμή που στην περιοχή επικρατεί σφοδρή καταιγίδα. Αν και είναι ευγενής, παίζει στο λιμάνι με τα παιδιά των ψαράδων και νιώθει σαν απελευθερωμένος αντάρτης. Στα σχολεία της Ντολ και Ρεν εντυπωσιάζει τους συμμαθητές του. Αφομοιώνει χωρίς ιδιαίτερο κόπο τις επιστημονικές και καλλιτεχνικές γνώσεις της εποχής του.

Στο φρούριο Κομπούρ που ο Σατωμπριάν περιμένει πρόσκληση για τη στρατιωτική του θητεία, αρχίζει να πλάθει τον μύθο του. Ξεχνάει την αγάπη του για τη μουσική και την αρχιτεκτονική και ανακαλύπτει την μελαγχολία. Το φρούριο είναι γεμάτο μυστικά περάσματα και πύργους, υπόγειες διαβάσεις και αποθήκες. Είναι το βασίλειο του σκότους, Ο νεαρός νοικοκύρης το περιτριγυρνάει άσκοπα από το πρωί μέχρι το βράδυ με παρέα τους δαίμονες του και τη Λουσίλ, την αγαπημένη του αδελφή και προφήτη. Μαζί της ανακαλύπτει τον ιλιγγιώδη ρομαντισμό που ασκούν τα μοναχικά μέρη και καλλιεργεί την περιφρόνηση για την κανονική ζωή. Στο Κομπούρ γράφει το μυθιστόρημα «Ρενέ», ένα τραγικό και χυδαίο βιβλίο που φέρνει μεγάλη αναστάτωση σ’ όλη τη Γαλλία. Είναι η στιγμή της γέννησης του ρομαντισμού.

Ο Σατωμπριάν γίνεται ανθυπολοχαγός και βρίσκεται στην ευχάριστη θέση να πηγαίνει στο Παρίσι με μια αστραφτερή κυανόλευκη στολή. Εκεί όμως έχει ξεσπάσει επανάσταση και τα ιδανικά της δεν αρέσουν στον Σατωμπριάν. Ονειρεύεται να γίνει εξερευνητής. Μπαρκάρει σ΄ένα πλοίο με κατεύθυνση το Βόρειο Πόλο αλλά το εγκαταλείπει στις Αζόρες και πάει στην Αμερική. Ο Σατωμπριάν φτάνει στη Βαλτιμόρη, πάει στη Φιλαδέλφεια και μπαίνει στην υπηρεσία του αγωνιστή της ελευθερίας Ουάσινγκτον, θαυμάζει τους καταρράκτες του Νιαγάρα και μεταμφιέζεται σε Ινδιάνο, όσο γράφει το βιβλίο του για τις μισητές επαναστάσεις. Τότε φτάνουν οι πληροφορίες για τα γεγονότα στη Γαλλία. Τον Ιανουάριο του 1791 ο Σατωμπριάν φτάνει στη Χάβρη. Πρέπει, όμως, να φύγει αμέσως, γιατί κατά την απουσία του τον έχουν καταδικάσει σε θάνατο.

Στο Λονδίνο νοικιάζει ένα άθλιο μικρό δωμάτιο που σήμερα είναι μουσείο. Η οικογένεια του στο μεταξύ εκτελείται στη γκιλοτίνα. Ο Σατωμπριάν συγκλονίζεται και προσηλυτίζεται στον καθολικισμό. Γράφει το περίφημο έργο του «Το πνεύμα του χριστιανισμού».

Στις αρχές του νέο, του 19ου αιώνα, ο Σατωμπριάν επιστρέφει στη Γαλλία. Ο Ναπολέων τον διορίζει πρεσβευτή αλλά οι σχέσεις τους δεν είναι καλές και γρήγορα ο Σατωμπριάν αφήνει τη θέση του και το ρίχνει στα ταξίδια. Στην Ισπανία συναντάει τη μεγάλη του αγάπη, την κυρία Ρακαμιέ. Όταν πέφτει ο Ναπολέων, ο Σατωμπριάν γράφει ένα λίβελλο εναντίον του και συμμετέχει εκνέου στην πολιτική ζωή. Το 1823 ως υπουργός Εξωτερικών είναι υπεύθυνος για την γαλλική επέμβαση στην Ισπανία. Ο κεφάτος και συγκεχυμένος τρόπος του τον οδηγεί σύντομα σε διάσταση με την εξουσία. Ο Σατωμπριάν επιστρέφει ξανά στην ιδιωτική ζωή. Γράφει το έργο του «Απομνημονεύματα πέρα απ’ τον τάφο». Τα απομνημονεύματα του αυτά γίνονται το μνημείο και ο θρύλος του, ο καθρέφτης των μεγάλων φιλοδοξιών και της πλούσιας φαντασίας του.

Όταν πεθαίνει το 1848, πριν 170 χρόνια, αυτός ο κομψός και ανιαρός ρομαντικός και αντιδραστικός γέρος έχει ήδη επιζήσει τριών επαναστάσεων.

……………………………………………………………………………………………………………………………………………….

Στο «ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΕΚΔΟΤΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ» ο φιλόλογος και καθηγητής μετάφρασης Άρης Αλεξάκης γράφει: «Στα 1806-1807 ταξίδεψε στην Ιερουσαλήμ, επισκέφτηκε την Ελλάδα και, με μεγάλη απογοήτευση διαπίστωσε τη σύγχρονη πραγματικότητα πλάι στα ερείπια της αρχαιότητας. Καρπός του ταξιδιού αυτού ήταν το «Οδοιπορικό από το Παρίσι στην Ιερουσαλήμ»(Intineraire de Pari a Jerusalem, 1811) και «Οι μάρτυρες»(Lew Martyrs, 1809), έπος σε πεζό λόγο, χριστιανικού περιεχομένου και γεμάτο από εικόνες της Ανατολής…το 1825 δημοσίευσε το τόσο σημαντικό για την ελληνική υπόθεση «Υπόμνημα περί της Ελλάδος»(Note sur la Grece)».

ΠΗΓΗ: ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ «ΒΟΡΕΑΣ»

Σ

ΚΑΝΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ